Door de kijkcijferterreur is het tv-aanbod van de publieke omroep te oppervlakkig en te veel gericht op de massa. Dat zegt schrijver en televisiemaker Adriaan van Dis (62), die morgen de Gouden Ganzeveer ontvangt, een prijs voor iemand die grote betekenis heeft voor het geschreven en gedrukte woord.
"De elite komt te kort. Of beter: de elite doet zichzelf te kort", zegt Van Dis. "Een prachtig medium laat zich door kijkcijfers dicteren. En dat terwijl het ook een instrument van scholing en verheffing zou kunnen zijn. En van vermaak natuurlijk. Maar niet de lol van de grootste gemene deler. U kent toch die graffititekst? 50 Billion flies can be wrong. Eat more shit. We krijgen te veel stront op het scherm. Dat is best voor de commerciëlen, maar niet de taak voor de publieke omroep."
Volgens de schrijver moet het effect van tv anders worden bekeken. "Niet hoeveel keken er, maar wat heeft een programma met een kijker gedaan? Misschien zijn kijkers tot een inzicht gekomen, zijn hun handelingen door een uitzending ten positieve veranderd", zegt Van Dis, die zelf ook wel eens zondigt. "Natuurlijk, ook in mij brult een luiaard, maar die geef ik niet altijd de ruimte. McDonald’s is heerlijk, maar niet elke dag. Ik moet ook sla eten, dat is gezonder voor kop en darmen. Ik zou zeggen: meer sla op de televisie."
Van Dis wil – naast "een net met spelletjes en ongelukken" – een net voor verdieping en verheffing. Nederland 2 is dat nu niet, zegt de Gouden Ganzeveer-winnaar. "Er zijn wel mooie dingen, maar ik moet te lang door de bagger voor ik ze vind."